Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut
alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu
hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı
alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore
etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine
karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri
uygulayabilecek.
Bir
alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için
söz konusu hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu
alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması
gerekecek. Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde
kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama
yapılabilmesi Bakanlar Kurulu kararına bağlı olacak.
Kentsel dönüşüm ve
gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapı olan veya
olmayan imarlı veya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik ve
yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar
arasında olması, etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri
belediye meclisinin yetkisinde olacak. Toplamı 5 hektardan az olmamak
kaydı ile proje alanı ile ilişkili birden fazla yer tek bir dönüşüm
alanı olarak belirlenebilecek.
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları
içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir
belediyeleri yetkili olacak. Büyükşehir belediye meclisince uygun
görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel
dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilecek.
Büyükşehir belediyeleri
tarafından yapılacak kentsel dönüşüm ve gelişim projelerine ilişkin her
ölçekteki imar planı, parselasyon planı, bina inşaat ruhsatı, yapı
kullanma izni ve benzeri tüm imar işlemleri ve 3 Mayıs 1985 tarihli ve
3194 sayılı İmar Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmaya
büyükşehir belediyeleri yetkili olacak.
YAPILARIN
KAMULAŞTIRILMASINDA ANLAŞMA YOLU ESAS OLACAK
Kentsel
dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması,
yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esas olacak. Kentsel dönüşüm
ve gelişim projesi kapsamında bulunan gayrimenkul sahipleri ve belediye
tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülecek ve
karara bağlanacak.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan
eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya ait gayrimenkuller harca esas
değer üzerinden belediyelere devredilecek. Kentsel dönüşüm ve gelişim
proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili
vergi, resim ve harçların dörtte biri alınacak.
Kentsel dönüşüm ve
gelişim proje alanlarındaki gayrimenkul sahipleri, İmar ve Gecekondu
Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve İmar Kanununun
Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanuna istinaden, hak sahibi
olmuş kimselerle anlaşmaları halinde kentsel dönüşüm ve gelişim proje
alanında hakları verilecek. Söz konusu kanun kapsamına girmeyen
gecekondu sahiplerine enkaz ve ağaç bedelleri verilecek veya belediye
imkanları ölçüsünde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı dışında arsa
veya konut satışı yapılabilecek. Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut
İdaresi Başkanlığı ile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışı da
yapılabilecek. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden
mahsup edilecek.
Kentsel
dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde belediyelere ait
gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşma sağladığı veya
kamulaştırdıkları gayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı
belediyeler tarafından yapılacak veya yaptırılacak. Belediye ile anlaşma
yapmayan veya belediyece kamulaştırılmasına gerek duyulmayan
gayrimenkul sahiplerinden proje alanında kendilerine ilgili kanuna göre
ayrı ada ve parselde imar hakkı verilmemiş olanlar kamulaştırmasız el
atma davası açabilecek.
PROJE ORTAK GİDERİ
ÖDENMEDEN İNŞAAT RUHSATI VERİLEMEYECEK
Kentsel dönüşüm
ve gelişim proje alanlarında yapılacak alt yapı ve rekreasyon
harcamaları, proje ortak gideri sayılacak. Belediyelere ait inşaatların
proje ortak giderleri belediyeler tarafından karşılanacak. Kendilerine
ayrı ada veya parsel tahsis edilen gayrimenkul sahipleri ile
kamulaştırma dışı kalan gayrimenkul sahipleri, sahip oldukları inşaatın
toplam metrekaresi oranında proje ortak giderlerine katılmak zorunda
olacak. Proje ortak gideri ödenmeden inşaat ruhsatı, yapılan binalara
yapı kullanma izni verilemeyecek, su, doğalgaz ve elektrik
bağlanamayacak.
Dönüşüm
alanı sınırı kesinleştiği tarihte, bu sınırlar içindeki
gayrimenkullerin tapu kütüğünün beyanlar hanesine kaydedilmek üzere tapu
sicil müdürlüğüne, paftasında gösterilmek üzere kadastro müdürlüğüne,
söz konusu gayrimenkullerin kaydında meydana gelen değişiklikler
belediyeye bildirilecek.
Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen
yerlerde; ifraz, tevhit, sınırlı ayni hak tesisi ve terkini, cins
değişikliği ve yapı ruhsatı verilmesine ilişkin işlemler belediyenin
izni ile yapılacak. Bu yerlerde devam eden inşaatlardan projeye
uygunluğu belediye tarafından kabul edilenler dışındaki diğer inşaatlar
beş yıl süreyle durdurulacak. Bu sürenin sonunda durdurma kararının
devam edip etmeyeceğine belediye tarafından karar verilecek. Toplam
durdurma süresi on yılı geçemeyecek.
Belediye, kentsel dönüşüm
ve gelişim projelerini gerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması
yapmaya, imar uygulaması yapılan alanlardaki taşınmazların değerlerini
tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerine dağıtım yapmaya veya
hasılat paylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkili
olacak.
Kentsel
dönüşüm ve gelişim projelerinin uygulanması sırasında, tapu
kayıtlarında mülkiyet hanesi açık olan veya ayni hakları davalı olan
taşınmazlar doğrudan kamulaştırılarak bedelleri mahkemece tayin edilen
bankaya belli olacak hak sahipleri adına bloke edilecek. Belediye
kentsel dönüşüm ve gelişim projelerinin uygulama alanında bulunan
taşınmazların kamulaştırılması sırasında veraset ilamı çıkarmaya veya
tapudaki kayıt malikine göre işlem yapmaya yetkili olacak.
Kanunun yürürlüğe
girmesinden önce açılmış ve henüz kesin hükme bağlanmamış davalarda bu
Kanun hükümleri uygulanacak. Ancak bu Kanunla getirilen değişik
hükümlerin uygulanması nedeniyle haksız çıkan tarafa harç, yargılama
gideri ve avukatlık ücreti yükletilemeyecek.
ntvmsnbc