Türkiye ekonomisinde bütçenin toparlanmasına
rağmen mahalli idarelerde tersi bir durum yaşanıyor. Yüzlerce belediye
gelirlerini artırmasına rağmen giderlerini düşüremediği için borç
içerisinde yüzüyor. Maliye Bakanlığı verilerine göre Türkiye genelindeki
belediyeler geçen yıl 4 milyar 167 milyon liralık açık verdi. Önceki
yıl bütçe dengesi 5 milyar 223 milyon liralık açık veren belediyelerin
harcamaları küresel krizin yoğun olarak hissedildiği 2009 yılında
yaklaşık 1 milyar lira azaldı. Bina, arsa, çevre temizlik, işyeri açma
izni gibi vergi gelirleri artan belediyeler bir türlü harcamaların önüne
geçemiyor. Türkiye genelinde 2 bin 979 belediye bulunuyor. Bunun 16'sı
büyükşehir belediyesi 65'i ise il belediyesinden oluşuyor.
Türkiye genelindeki tüm belediyelerin 2009 yılı verilerine göre
yapılan tüm harcamaların tutarı 31 milyar 12 milyon lira. Gelirleri ise
26 milyar 844 milyon lira. Harcamalar kaleminde en büyük gider olarak
10,4 milyar lira ile mal ve hizmet alımları görünüyor. Bunu 8,65 milyar
lira ile sermaye giderleri, 6,4 milyar TL ile personel gelirleri takip
ediyor. Büyükşehir, ilçe ve belde belediyelerinin en önemli gelirleri
ise faizler, paylar, cezaların yanı sıra mülkiyet gelirleri ve vergi
gelirlerinden oluşuyor. Mahalli idarelerin son üç yıllık mali durumunu
analiz eden Muhasebat Genel Müdürlüğü'nün tespitlerine göre
belediyelerin borç takma alışkanlıkları devam ediyor. Mal ve hizmet
alımlarına harcanan bedelle birlikte bütçe dengeleri sürekli açık
veriyor.
Mali varlıklarda 14,1 milyar TL açık
Maliye Bakanlığı'nın verilerine göre bütçe dengesi sürekli açık
veren belediyeler mali varlık ve yükümlülüklerde de sınıfta kaldı. 2009
yılı sonu itibarıyla belediyelerin mali varlıklar toplamı 20 milyar 859
milyon lira iken mali yükümlülüklerinin toplamı 34 milyar 992 milyon
liraya çıktı. Mali yükümlülükler içerisinde en önemli kalemi banka
kredileri ile kamu idarelerine borçlar oluşturuyor. Belediyelerin mali
durumunu değerlendiren Maliye yetkilileri özellikle banka kredilerinin
yüksek tutarda olduğuna dikkat çekerek belediyelerin gelir ve gider
dengelerinin yeniden ele alınması gerektiğini kaydetti. Birçok
belediyenin mevcut haliyle yoluna devam etmesi halinde önümüzdeki
dönemde büyük sıkıntılar yaşayabileceğine dikkat çekti.
ZAMAN